9 Mayıs 2026 Cumartesi

BAHAR TEMİZLİĞİ (Sümerbank anıları)

Bahar Temizliği ve Lojman Hayatı

Yaz günleri yaklaşır, havalar ısındığında… Nazilli’deki Sümerbank lojmanlarında gözle görülür bir hareketlilik başlardı. Kış boyunca ertelenen işler birer birer gün yüzüne çıkar; badana, boya ve kapsamlı temizlik hazırlıkları başlardı.

1970’li yıllara kadar, lojmanlarda oturanların badana ve boya işleri Sümerbank tarafından karşılanırdı. Bunun için fabrika müdürlüğüne bir dilekçe verilirdi. Ardından İnşaat Bakım Şefliği’nden bir ustabaşı gelir, evin badana ihtiyacını kontrol ederdi. Eğer gerekli görülürse süreç hemen başlardı. Eşyalar evden çıkarılır, fabrikadan gelen ekip, tekerlekli tulumba ile lojmanın içini ve dışını bir günde boyardı.

Badana ve boya bittikten sonra, ev adeta baştan aşağı bir temizlikten geçerdi. Lojman odalarının tabanı ahşap rabıta ile kaplı olduğundan, annelerimiz "kostikli su" ve bugün neredeyse unutulmuş bir temizlik aracı olan “tahta fırçası” ile yerleri, tahtalar ilk günkü rengine dönünceye kadar fırçalardı.

Badana günü eşyalar dışarıda olduğundan, boyalar kuruyana kadar bir günlüğüne lojman bahçesinde kurduğumuz cibinliklerde uyurduk. O gece, yıldızların altında uyumak, çocuk aklımızda adeta küçük bir kamp macerası gibiydi.

Temizlik tamamlanınca sıra, yıl boyunca kullanıla, kullanıla sertleşmiş, pamukla doldurulmuş yatak, yorgan ve minderleri güneşlendirmeye gelirdi. Eski yumuşaklıklarına kavuşmaları için sokaklarda dolaşan seyyar pamuk atıcılarla anlaşılırdı.

Pamuk atıcı, lojmanın ya da bahçenin uygun bir yerine yayını kurar, elindeki tahta tokacı kulağa hoş gelen ritmik vuruşlarla işine başlardı. Ortaya çıkan o tanıdık ses mahalleyi doldururdu:

“Zap, zap, zap. bızzz…”

Biz çocuklar da havada uçuşarak adeta dans eden pamuk parçacıklarını hayranlıkla izlerdik.

Pamuk atıcı mahalleye bir kez geldi mi, mutlaka komşulardan da başka yeni müşteriler çıkar; günlerce lojmanlarda sadece iki notadan oluşan o yay ve tokmak senfonisi yankılanırdı.

Benzer şeyler yaşadığımız, bahar temizliklerinden hala, beynimin kıvrımlarında yaşayanlar bular.
Sevgiyle kalın. İLHAN ÖDEN


Hiç yorum yok:

Yorum Gönder