1970’lerden önce naylon poşet yoktu. Çarşıya, pazara sepetle ya da fileyle gidilirdi. File, kalınca pamuk ipinden örülmüş, minik karelerden oluşan, ağ gibi delikli bir torbaydı. Üst tarafında yine aynı ipten yapılmış, çanta sapını andıran tutamaçları olurdu. Boşken büyükçe bir mendil gibi katlanır, cepte ya da çantada taşınırdı.
Belediye otobüslerine sepetle binmenin yasak olduğu günlerde file, sepetin yerini almıştı. Hafifliği ve taşınabilirliği sayesinde sepet taşıma zahmetinden kurtarırdı insanı. Ekmek, meyve, patates, soğan gibi iri sebzelerle paketli bakkaliye ürünlerini taşımaya uygundu.
Marketlerde poşet parası alınmaya başlanınca file yeniden gündeme geldi ama bir daha eski günlerdeki kadar yaygınlaşamadı. Çünkü file, sadece bir eşya değil; bir dönemin alışkanlığıydı.
Haftalık pazar masraflarının beş lirayla karşılandığı günlerdi. Fileler dolu, yollar uzun, eller acılıydı. Ama file ağırsa ev bereketliydi. O günlerde Sümerbank, ağır file saplarının elleri acıtmaması için küçük bir aparat yaptırmış.
Çocukluk yıllarımıza yetişmedi; kullananı da, aparatı da görmedim. Ama düşüncesi bile, Sümerbank’ın insanı önceleyen anlayışını anlatmaya yetiyor.
Bugün fileler var ama eskisi gibi dolu değil.Umarım herkesin alım gücü iyileşir, yine filelerin ağır olduğu günlere kavuşuruz. Sapları elimizi acıtsa da, dolu filelerle, mutlu ve huzurlu, evlerimize döneriz.Çünkü ağır file, yalnızca yük değil; bolluğun, umudun ve birlikte yaşamanın işaretidir.
Sevgiyle kalın. İLHAN ÖDEN
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder