14 Mart 2014 Cuma

Siz GIDI GIDI gazetesi'ni bilir misiniz?


Nazilli Basma Fabrikasının 9 Ekim 1937 günü Atatürk tarafından açıldığını  paylaşımlarımızı takip eden gençler ve tüm Nazilli Sümerbanklılar bilir. Bu vesileyle  her yıl  9 Ekim günü Atatürk'ün Nazilli'ye gelişi törenlerle kutlanır.
Amcam Halil Öden ve halam Zekiye Öden basma balosunda.
Fabrikamızın açık olduğu dönemlerde yapılan törenleri ve özellikle her 9 Ekim gecesi düzenlenen,bayanların Nazilli Basması elbiseleriyle,beylerin Nazilli Basması kravatla katıldıkları Basma Balolarını anlatılırken,yılda bir kez sadece o geceye özgü olarak fabrika çalışanları tarafından hazırlanıp basılan ve gece saat tam 24.00 de salonda bulunan konuklara ücretsiz dağıtılan  "Gıgı gıdı Gazetesi" isimli özel bir gazeteden bahsedilir.

Nazilli basma fabrikasını anlatmaya başladığım 2008 yılından beri bu efsane gazetenin hiç olmazsa bir nüshasını bulmak için çok çaba sarfettim.Gazetenin olabileceğini tahmin ettiğim her Sümerbanklı büyüğümüze Gıdı gıdı gazetesini sordum çok aradım bulamadım.

Tam umudumu kesmiştim ki...

İstanbuldaki bir müzayede de yıllardır aradığım Gıdı gıdı gazetesinin 30 liraya satışa sunulduğunu gördüm.Hemen internet üzerinden satın almak için girişimde bulundum ama satış açık arttırma yoluyla  yapıldığı için gazeteyi alamadım.Birinin ihaleye katılması 30 lira üzerinde bir fiyat vermesi gerekiyordu.

Hemen telefonla Gıdı gıdı belgeseli yönetmeni Yasin Ali Türker'ni aradım.Durumu anlattım.İstanbulda yaşadığı için muzayedeye katılıp alabilirdi. Yasin hemen müzayedeyi düzenleyen ekiple temasa geçti hafta sonundaki satış için teklif verdi.Bir yandan da bizden başka birilerinin talip olup fiyat arttımaması için dua ediyorduk.

Neyse ki dualarımız kabul oldu. Yasin Ali Türkeri Gıdı gıdı gazetesi ve aynı yerde satışa sunulan  Nazilli Basma Fabrikasının ilk yıllarına ait 3 adet fotoğrafı da satın aldı.

Şimdi artık elimizde  (9 Ekim 1947 tarihli) fabrikamızın 10. açılış yıl dönümünde basılan mizah içerikli bir tam 77 yıllık bir Gıdı gıdı gazetesi var. Gazetenin tamamı fabrika personeliyle ilgili mizahi yazılar,fıkralar ve fabrika desinatörleri tarafından çizilen karikatürlerden oluşuyor.
BÜYÜK GÖRMEK İÇİN FOTOLARIN ÜZERİNE TIKLAYIN

Nazilli basma fabrikasını anlatan Gıdı gıdı belgeseli gazeteyi bulamadan tamamlansaydı içimde hep bir eksiklik olacaktı.

77 yıllık bu özel bir gazete,Nazilli basma fabrikası tekstil müzesi hayata geçtiğinde, sergilenen en değerli objelerden biri olarak yer alıncaya  kadar  şimdilik   korumamız altında olacak.Sevgiyle kalın. İlhan ÖDEN

20 Şubat 2014 Perşembe

Yorumu size bırakıyorum.

 21 Şubat 2014  cuma günü saat 13,30 da aşağı Nazilli de açılış var .
Eski belediye başkanı sayın Esat Ergüler döneminde başlanıp,sayın Aytekin Kaplan'ın belediye başkanlığı döneminde tamamlanıp yaklaşık  6 -7  yıl önce hizmete açılan  Sümer rekreasyon alanın açılışı yapılacak.


Türkiye böyle şeylere alışıktır,pek şaşırmadım ama "Sümer Park'a" ANAP döneminin "Özelleştirmeden sorumlu devlet bakanı"  sayın Yüksel Yalova'nın adı verilmiş. İşte buna çok şaşırdım.


Yerel seçimler öncesi  üç-beş eski ANAP sempatizanının oyunu  çekmek için düşünülmüş kurnazca bir plan gibi görülüyor.

Sümerbank Nazilli  Basma Fabrikası ,Nazilli de akılda kalan hiç hizmeti olmayan eski bakanın Özelleştirmeden sorumlu devlet bakanı olduğu dönemde kapatılıp Adnan Menderes Üniversitesine devredildi.Kuşadası Sümerbank kampı Aydın özel idaresine bedelsiz verildi,fabrika lojmanları yıkılıp yerine bu park yapıldı. Sümerbanklıların kafasında  eski bakan hakkında olumlu bir imaj yok. 

Belli ki üç-beş eski ANAP oyu almayı hesaplayanlar, binlerce Sümerbanklının tepkisini hesaba katmamışlar.

Atatürk'ün açtığı fabrikanın karşısına yapılan parka,fabrikayı kapatan bakanın adını vermek...
Buna ne denir? 
Yorumu size bırakıyorum...  İlhan Öden

23 Ocak 2014 Perşembe

UYUYAN DEV GIDI GIDI


Kapatılması üzerinden 11 yıl geçmesine rağmen, Sümerbank Nazilli Basma Fabrikası,tarihi özellikleri, hikayeleri, yapısı ve çalışanlarıyla,görsel ve yazılı basının ilgi odağı olmaya devam ediyor.

Yayın hayatına yeni başlayan Nazilli Plus dergisi de başta ekonomik olmak üzere sağlık, kültürel, eğitim, spor ve sosyal manada Nazilli'mize unutulmaz katkılar yapan,fabrikamıza sayfalarını açtı.

Nazilli plus dergisi bundan sonraki sayılarında da Nazilli basma fabrikasının farklı yönlerini anlatmaya devam edecek. Bizde fabrikamızın doğru ve iyi anlatılması için yazı,fotoğraf ve belgelerle elimizden geldiğince destek olmaya devam edeceğiz.

1920 yıllarının Pazarköy kasabasını Türkiye'nin en güzel,en sağlıklı ve en gelişmiş ilçelerinden biri olan Nazilli şehri haline gelmesinde çok payı olan Atatürk'ün emaneti fabrikamızın unutulmaması için sayfalarını sonuna kadar açarak vefa ve sorumluluk yönünden teşekkürü hak eden Nazilli plus dergisi Genel yayın yönetmeni. Yazı işleri müdürü Şenol Babacan'a tüm Nazilli Sümerbank camiası olarak teşekkür ederiz.Sevgiyle kalın. İlhan ÖDEN.

 FOTOĞRAFLARA TIKLAYARAK BÜYÜTÜP DERGİYİ  OKUYABİLİRSİNİZ.

29 Aralık 2013 Pazar

Yeni yılda,yeni umutlar.

Nazilli Sümerbank adına vaatlerle  başlayan ama olumlu hiçbir şey yapılmayan koca bir yılı daha bitti.

Nazilli Sümerbank müzesi projesi  beklemede.


Nazilli Basma fabrikası adının tekrar yazılmasıyla ilgili paylaşımlarımızı görüp "ilgileneceğim" sözünü veren belediye başkanımız Haluk Alıcık'dan henüz olumlu bir haber alamadık.
 

Aydın İl genel meclisinin karar alıp  bütçe ayırdığı "Gıdı gıdı trenini kurtarma" projesi "fos çıktı".

Fabrikamızın tüm binaları çürüyor,dökülüyor daha önceki yıllarda yapılan ufak tefek tamiratlar da artık yapılmaz oldu.

Atatürk'ün Nazilli'ye gelişi ve Nazilli basma fabrikasını açma yıldönümü törenlerine her yıl katılan "çok güvendiğimiz  politikacılar" bu yıl başka ziyaretlere katılmayı tercih ettiler.

Özellikle yerel basının yazacak bir şeyler bulamadığında ortaya salladığı "Nazilli basma fabrikası yeniden açılacak" ,"Gıdı gıdı treni tekrar çalışacak" haberleri bile artık görülmez oldu.
 
2013 yılı Nazilli Sümerbank "hatırasını koruma" adına kötü bir yıldı.

Öyle ki, yetkililerin ilgisizliği karşısında , tasarladığım Nazilli Sümerbankla ilgili bazı güzel projeleri bile sizlerle paylaşma arzum kalmadı.

Nazilli nüfusunun yarısının boğazından  Sümerbank ekmeği geçmiştir. Bu insanların "anılara sahip çıkılması ve Atanın mirasının unutulmaması" dışında hiç bir beklentileri yok.


İnşallah 2014 bu yıl kadar kötü olmaz.
Umarım yeni yıl yeni umutlar,Nazilli Sümerbanklıların istekleriyle  ilgilenecek duyarlı kişiler ve şartlar getirir. 

Sevgiyle kalın. İlhan ÖDEN

26 Kasım 2013 Salı

SÜMER YARDIMSEVERLER DERNEĞİ.

Nazilli Sümerbank basma fabrikasının aslında bir buzdağının sadece görünen yüzü olduğunu, fabrikalar kapatılırken gözardı edilen sosyal katkının  neredeyse fabrika üretiminden daha önemli olduğunu bu sayfalarda defalarca anlattım.

Aşağı Nazilli'de çürümeye terkedilenin sadece  eski  bir basma fabrikası olmadığını, her yönüyle örnek alınması gereken  ve  %100 hayata aktarımı başarılmış muhteşem bir sosyal proje olduğunu  elime belge geçtikçe  paylaşıp gelecek nesillere anlatmaya devam edeceğim.

Daha önceki yazılarımda fabrikamızın diğer sosyal birimlerini, üretim dışı hizmetlerini,katkılarını anlattım. 

Bu yazımda size fakir ve ihtiyacı olan vatandaşlara yardım amacıyla fabrika önderliğinde kurulan Nazilli Sümer Yardımseverler derneğini anlatacağım. 

 FOTOLARI BÜYÜK GÖRMEK İÇİN ÜZERİNE TIKLAYIN.
Dernek başkanı fabrika müd. H. Toker'in eşi Fütuat hanımdır.

Derneğin 1949 yılı faaliyetlerinin dağılımı şöyledir.
YAPILAN YARDIMLAR.
126 aileye yakacak (kömür) yardımı.
80 aileye gıda yardımı (Un.vs.)
30 öğrencinin giyim ve okul masraflarının karşılanması.
Önceki yıllardan devam eden "Daimi yardımlar"
38 kişiye bir defaya mahsus nakit para yardımı.
10 hastaya tedavi ve ilaç yardımı.
İhtiyacı olanlara yemek yardımı.
155 bayana dikiş kursu hizmetinin finansmanı.


Dernek faaliyetlerinde toplam. 4527.23 lira harcanmış ayrıca dikiş kursunu bitirenlerden 55 bayana dikiş temin ederek sürekli gelir sağlayacak iş bulunmuştur.

Nazilli Basma fabrikası ve diğer Sümerbank fabrikaları kaliteli ucuz sanayi malları üretiminin yanısıra,İnsana ve bulunduğu bölgeye hizmete öncelik vermiş, çok para kazanmak hedefinde hiç bir zaman olmamıştır.


Fabrikaların "Para kazanmadığı , devletin sırtına kambur olduğu" gerekçesi ve karalama kampanyalarıyla kapatıldığını düşününce aslında bu kurumlara ne kadar büyük haksızlık yapıldığı bu örneklerle daha iyi anlaşılmıyor mu?

Nazilli Basma fabrikası 10 yıldan fazla bir süre ülkenin tek basma fabrikası olarak çalıştı. Adeta "Altın yumurtlayan tavuk" gibiydi. Kazandığı paralarla fabrikaya yatırım yapılsaydı Nazilli basma fabrikası avrupanın en büyük tekstil fabrikalarından biri olmaz mıydı? Sevgiyle kalın İlhan ÖDEN

Kaynak : L'ILLUSTRATION de L'ORİENT dergisinin 1950 yılında yayınlanan  "özel sayısı"

25 Ekim 2013 Cuma

Atatürk bizim en büyüğümüzdür.bizim bütünümüzdür.

Bu ay sizlere uzun zamandır  hazırlıklarını yaptığım yurdumuzun çeşitli yörelerinde çekilmiş  cumhuriyet coşkusunu yansıtan ve şimdiye kadar paylaşılmamış tarihi değeri olan fotoğraflardan hazırladığım bir video sunuyorum.

"ATATÜRK BİZİM EN BÜYÜĞÜMÜZDÜR,BİZİM BÜTÜNÜMÜZDÜR."
VİDEO

Yazıma başlık olarak ve videonun sonunda Atatürk'ün Nazilli basma fabrikasını açmak üzere Nazilli'ye geldiğinde şehirde ve fabrika balo salonuna asılan başka yerlerde görmediğim, kayıtlarda raslamadığım pankartlardaki Nazilli'ye özgü olduğunu düşündüğüm sloganı kullandım. Umarım beğenirsiniz. İlhan ÖDEN

7 Ekim 2013 Pazartesi

Kahveci Bilal ağa'ya var da bize yoh mu?


Bir 9 ekim daha geliyor.Yine 9 Ekim sabahı Nazilli protokolu istasyon meydanında toplanıp,her kutlanışında heyecanından biraz daha kaybeden,Atatürk'ün Nazilli'ye gelişinin 76. yılı ve Sümerbank Basma Fabrikasının hizmete açılışı kutlayacak.

Atatürk heykeline konulan çelenkten sonra istasyon binası yanında protokolden birilerinin 'adet yerini bulsun' misali günün anlam ve önemine binaen yapacağı konuşma ve öğrencilerin folklor gösterileriyle bitecek törenden sonra protokol 76. kez  incelemelerinde bulunmak üzeren eski Sümerbank Nazilli Basma fabrikasındaki Atatürk müzesini ziyaret edecek...

Sonra herkes görevini yapmanın huzuruyla işlerinin başına dönecek.Gelecek  9 Ekim gününe kadar Nazilli Sümerbank Basma Fabrikası  kimsenin aklına bile gelmeyecek.

Belki de bir kaç yıl sonra 'şimdilik yapılan' bu minik tören bile angaryadan sayılıp yapılmaz olacak.

65 yıl Nazilli yi doyurmuş,bugün Türkiye'nin pekçok vilayetinden daha gelişmiş bir kent olmasına katkı yapmış, Nazilli Basma fabrikasının böyle kolayca unutulması biz Sümerbanklılar ve yüreğinde Sümerbank sevgisi taşıyan Nazilliler dışında kimseyi rahatsız etmiyor.

Sık sık misyonunu başarıyla tamamladığı ve artık bayrağı özel sektöre devretmesi gerektiği için kapatıldığı söylenen ,ülke sanayisinin temelini oluşturmuş bu fabrikalar madem misyonunu başarıyla tamamladı neden  bu kadar vefasızca unutuluyor?

Nazilli Basma fabrikası kapatıldı.Bir daha açılması ve çalışması mümkün değil.Makinaları çalındı, kalanlar çürümede,binalar bakımsızlıktan viran olmakta. Bunları bu sayfalarda defalarca yazdım.

Devlet veya belediye yardımı olmadan Adnan Menderes üniversitesinin fabrikayı koruma imkanı yok.
 

Bunca yıl fabrika için hiçbir şey yapılamamasından bunu kolayca anlayabiliyoruz fakat Nazilli halkı olarak bu fabrikaya vefa borcumuz var.

Çok şey istemiyoruz Fabrikanın sosyal alanlarının düzenlenmesi ve biz Sümerbanklıların zaman zaman ziyeretine izin verilmesi. (Gıdı gıdı treninin bakımı için il genel meclisinin girişimlerinin sonuçlanmasını merakla bekliyoruz)

Fabrika salonunun restore edilip kültür merkezi olarak Nazillinin hizmetine açılması...

En önemlisi 2 yıldır rafa kaldırılan NAZİLLİ  BASMA FABRİKASI TEKSTİL MÜZESİ projesinin tamamlanması.

Bu konuda Nazilli Ticaret odası başkanlığı sırasında özellikle komisyon çalışanlarının yemek problemini çözen,komisyonu ziyaret ederek çalışmaları yakından ilzleyen ve Nazilli Basmasının marka haline getirilmesi gerektiğini sık sık gündeme getiren  Nazilli Sümerbank ekmeğiyle büyümüs Aydın milletvekili Ali Gültekin Kılınç olmak üzere...

Yine Komisyon üyelerinin soğukta ve olumsuz şartlarda çalışmalarına gönlü razı gelmeyip elektirikli ısıtıcılar göndererek komisyon üyelerinin problemlerini çözen,morallerin en bozuk olduğu günlerde yanlarında olduğunu hissettirerek destek olan Nazilli belediye başkanı sayın Haluk Alıcık ve...

Geçen yıl fabrika alanında düzenlediğimiz toplantıya davetimizi kırmayıp teşrif ederek yaptığı konuşmada Fabrikamızın çalıştığı dönemlerdeki hizmetlerini ve önemini vurgulayan,emektar Sümerbanklılarla yakından ilgilenen Nazilli Kaymakamı Sayın Mehmet Okur'un yardımlarını bekliyoruz.

Aşağıya Aydın Ticaret Odası tarafından Kültür Evi haline getirilen Kahveci Bilal ağa konağı 'nda Nazilli Sümerbank basma ve ekipmanlarının sergilendiği bölümün fotoğraflarını koyuyorum.



Gördüğünüz gibi Nazilli Sümerbank basma fabrikasının ürünlerinden birkaç parçayla bile ne kadar güzel bir köşe oluşturulmuş.


Nazilli Basma fabrikasından götürülüp sergilenen bir kaç desen kartelası ve gravür malzemesiyle bile böyle güzel bir sergi oluşturuyorsa,fabrikada atılı duran tarihi makina ,techizat ve zengin desen arşiviyle ortaya çıkacak Nazilli Basma fabrikası Tekstil müzesinin muhteşem güzelliğini ve Nazilliye kazandıracağı kültür zenginliğini düşüne biliyor musunuz?

Başka yerlerde kıytırık objelerle açılan dandik müzelerin yanında Nazillinin elindeki bu zenginliği kullanamaması ne kadar büyük bir kayıp,ne kadar büyük ayıp.

Bu eserleri üreten Sümerbank çalışanlarının ve sergilemeye hazırlayan ADÜ. Sanat Tarihi hocalarından Mükerrem Kürüm ve ekibinin emeklerinin paylaşılma zamanı gelmedi mi?

ADÜ. iki yıl binlerce lira ödenek ayırıp gerçekleştirdiği projeyi hayata geçirmek için ne bekliyor?
Sorun her zaman olduğu gibi para ise Nazillide,Aydın da olduğu gibi projeyi gerçekleştiren ticaret odası  ya da başka kuruluşlar yok mu? Nazilli Belediyesi ,kaymakamlık bu zenginliğe sahip çıkmayacak mı?

Başta Aydın  milletvekili sayın Ali Gültekin Kılınç,Nazilli Belediye başkanı sayın Haluk Alıcık ve Nazilli Kaymakamı sayın Mehmet Okur olmak üzere Nazilli'yi temsil eden ve yöneten tüm yetkililerden bu konuda yardım bekliyoruz.

Umarım bir daha ki 9 Ekim günü Nazilli protokolunun Basma fabrikası ziyaret ve inceleme programında Nazilli Basma fabrikası Tekstil müzesi de olur. Sevgiyle kalın.  İlhan ÖDEN