
Erdal DOYRAN

Beyaz tenli,renkli gözlü,kızılımsı kahverengi saçlı çok güzel bir nişanlısı vardı. Nazilliye geldiklerinde tüfeklerini omuzlarına alıp birlikte ava gittiklerini ve kemerlerinde 4-5 ördekle döndüklerini hatırlıyorum.


VİDEO
http://www.youtube.com/watch?v=lkCJN7mif10
1937 yılında Atatürk'ün Nazilliye gelerek kendi elleriyle açılışını yaptığı,2002 yılında dayatılan İMF politikaları sebebiyle kapatılan,Sümerbank Nazilli Basma Müessesesi anısına,fabrika ürünlerinden derlediğim özgün Nazilli basması desenlerinden oluşan belgesel nitelikli video kaydını paylaşıyorum.Başka desenlere ulaştığımda inşallah onlarıda video haline getirip paylaşacağım.
Aşağıdaki linkte videoyu daha büyük boyut ve daha yüksek çözünürlükte izleyebilirsiniz.
VİDEO (Basma-İplik)
VİDEO (iplik)
MENSUCAT İŞLETMESİ
Pamuğu ön işlemeden geçiren çırçır ünitesi
Pamuğu iplik haline getiren iplik ünitesi
İpliği dokumaya uygun hale getiren ihzarat bölümü
Dokuma tip ve şeklinin ayarlandığı tahar bölümü
İpliği dokuyup kumaş haline getiren dokuma
Dokunan kumaşın hatalarını kontrol edip gideren
Ham kontrol bölümü.
Yardımcı birimler
Tefe bakımı ve saraçhaneler
Koltuk (yedek parça) ambarı
VİDEO ( Basmahane)
BASMA İŞLETMESİ
Desen çizim bürosu
Çizilen deseni baskıya uygun hale getiren gravür dairesi
Desen silindirlerinin krom işlemlerinin yapıldığı bölüm.
Tekstil boyalarını hazırlayan boyahane.
Baskı işleminin yapıldığı basma işletmesi
Basılan bezi terbiye eden üniteler
Kalite kontrol ve Katlama ünitesi. (Planlama servisine bağlı)
VİDEO
(Haşıl,Tahar,Yeni Dokuma,Atölye,iplik,Basmane,Takımhane)
MAKİNA ENERJİ
Mekanik atölye (torna-freze ve talaşlı işlem yedek parça imalat)
Temerküz atölyesi (Pres-takoz,masurahane,mekikhane,teknik kont.)
Dökümhane (Model hane) (Maça bölümü)
Kaynakhane
Marangozhane
Resimhane
Demirhane
Tenekehane
Tarakhane
Ölçü ve tartı aletleri tamir birimi
Teknik kontrol
Enerji büroları.
VİDEO
(Boya,Beyazlatma,Atölye,Basma Mak.Bakım,İplik)
Makina bakım
İplik makina bakım
Dokuma makina bakım
Basma makina bakım
İhzarat bakım
Oto tamirhanesi
Makina yağcıları
Kazan dairesi
Buhar santralı.
Türbün dairesi
Ana tablo
Kazan dairesi işletmesi
Kazan bakım
Buhar dağıtım bölümü
Kömür taşıma ve kül boşaltma birimleri
Pompa dairesi
Su santralı (fabrika ve lojmanların su ihtiyacı)
Elektrik bakım
İnşaat bakım (fabrika işletme ve lojmanların inşaat badana işleri)
Telefon santralı (fabrika dahili)
İDARİ BÖLÜM
Haberleşme servisi
Muhasebe servisi
İşletme muhasebesi
Vezneler
Personel servisi
Tahakkuk servisi
VİDEO (Müdüriyet-Ambarlar)
Ticaret servisine bağlı birimler
Hammadde ambarları
Yedek parça ambarları
Kırtasiye ve sair maddeler amb.
Mamul ambarları
Gıda ambarı
Kimyasal madde ve boya amb.
Hurdalıklar
Alım servisi (Mubayaa ve Hammadde Eksperleri)
Satış servisi
Taşıma işçileri.(Hamallar)
Sosyal hizmetler
Sosyal tesislerin idaresi
(Sinema,düğün salonu,işçi ve memur lokalleri,Park bahçe)
Misafirhane
Bekar pavyonu (Bekar işçilerin barınağı)
Tren işletmesi (Gıdıgıdı)
Revir
Kreş ve çocuk yuvası
Hastane (SSK. kurulmadan önce fabrikanın kendi hastanesi vardı)
Bahçıvanlar
Banyo ve tuvaletler.
Fabrika fırını (işletme ve mensupların ekmek ihtiyacı için)
Buzhane (işletme ve mensuplara buz sağlamak için)
İşçi yemekhanesi
Memur yemekhanesi
Çamaşırhane
Odacılar,Garsonlar ve temizlik görevlileri
Sağlık personeli.
Oto Garajı
Tavla (Motorlu araçlar yaygınlaşmadan önce atlar kulanılıyordu)
Terzihane (iş elbisesi ve diğer dikim işleri)
PLANLAMA
Planlama servisi (etüd işlemleri)
Kalite kontrol merkezi
Fizik laboratuarı
Kimya laboratuarı
Eğitim uzmanlığı (Personel ve stajyer yetiştirme)
Kütüphane (Teknik ve kültürel kitaplık)
GÜVENLİK UZMANLIĞI
Fabrika güvenlik birimi
İtfaiye servisi
SÜMER MAHALLESİ MUHTARLIK BİNASI
Sümerbank tarafından inşa edildiği kanısındayım.
SÜMERBANK'IN YAPTIĞI-DESTEKLEDİĞİ EĞİTİM KURUMLARI
Sümer ilkokulu
Sümer çocuk kütüphanesi
(Bu kuruluşlar Sümerbank mensuplarının çocuklarına hizmet içinaçılmış milli eğitime bağlı fakat her türlü araç gereç ve diğer ihtiyacıfabrika tarafından karşılanan kuruluşlardı. Sümerbank, Nazilliçevresindeki tüm kamu kuruluşlarına ve okullara aynı desteği herzaman vermiştir.)
Yazımda teknik ayrıntılara girmeden yüzeysel olarak fabrikanın anayapısını anlatmaya çalıştım.
Görüldüğü gibi neredeyse bir şehir gibi her türlü ihtiyacı düşünerekbağımsız bir kombina olarak tasarlanıp başarıyla hayata geçirilmiş,yardımcı sosyal tesis ve kuruluşlarla yapısını tamamlayıp mükemmelbir sistem oluşturmuş üstelik bunları günümüzden yetmiş yıl öncetüm imkansızlıklara rağmen yapmayı başarmışlar.İlerideki yazılarımda,kombinadan ziyade, özel birimler,bağlı dernekkuruluşlar ve eğitim kurumları hakkında ayrı ayrı başlıklar altında,anılar ve detaylarla destekli bilgiler vermeye çalışacağım.
Bilgiler bir yerlerden alıntı olmayıp gözlemlerim ve büyüklerimdenaldığım bilgiler ışığında olacak.
Dilim döndüğünce, Atatürk'ün mirasını kendi penceremdengöründüğü şekliyle yeni nesillere anlatmaya devam edeceğim.
Muhabbetle..
İlhan ÖDEN
NOT:
Elinde Nazilli Sümerbank fabrikası idari ve işletme birimlerine ait toplu personel fotoğrafı olan arkadaşlar aşağıdaki mail adresimden bana ulaştırırlarsa ilgili bölümde fotoğraflarını yayınlarım.
ilhanoden@hotmail.com
http://www.antoloji.com/siir/siir/siir_SQL.asp?sair=23901&siir=1133594
ŞİİRLERİN ÜZERİNE TIKLAYARAK DAHA BÜYÜK GÖREBİLİRSİNİZ.
http://www.izedebiyat.com/yazi.asp?id=50241
Ulaşabildiklerimden izinlerini alarak,ulaşamadıklarımdan özür diliyerek şiir'lerini paylaştığım, tüm değerli şair dostlarımıza sonsuz teşekkürler.
İlhan ÖDEN

Onlar ermiş muratlarına,biz çekelim ceremesini.
Masalım maalesef bu kadar,sonu ne olmuş diye sormayın,masalı ben yazdım ama sonucunun nasıl olacağını henüz tam olarak bilmiyorum.
Muhabbetle....
İlhan ÖDEN
NOT :Rivayete göre okul, bağışlanan ihtiyar ineğe bakamamış sütü paylaşmak üzere anlaşıp, bakıcı bir ortak bulmuş.Bakıcı meğer kaçak kesim yapan bir kasapmış,ineği kesip etini,derisini alıp kaçmış olay kadıya intikal etmiş.Küylüler ise artık taze,hormonsuz et,süt,yumurta bulamadıkları için çok pişmanlarmış. Üstelik bütün ineklere,koyunlara tavuklara sahip olan adam artık eskisi gibi ucuza vermiyormuş.
Bir Not daha:
Ben bu masaldan hiç birşey şey anlamadım diyenler varsa,boş verin anlamasanızda olur.Dünya döndükçe nasıl olsa bir gün sizde masal kahramanı olur,hatta böyle bir masal bile yazabilirsiniz.