18 Kasım 2025 Salı

ESKİ NAZİLLİ 'DEN ANEKDOTLAR.

 


ESKİ NAZİLLİ 'DEN ANEKDOTLAR.

Her şehrin geçmişinde, o şehrin sokaklarında yaşayanların hafızasına kazınmış bir hayat vardır. Bazen bir sokak çeşmesinin başında bekleyen insanlar, bazen toprak bir testide soğutulmuş su, bazen de açık bir pencereden sokağa yayılan eski bir türkü…

Benim çocukluk hafızamda 1965 öncesinin Nazilli'si böyle görüntülerle doludur.

O yıllarda buzdolabı henüz yaygınlaşmamıştı. Evlerde yemekler pompalı gaz ocaklarında, kalaylı bakır tencerelerde pişirilir, tel dolaplarda saklanırdı. Hatta bazı evlerde elektrik bile yoktu. Geceleri gaz lambaları yakılır, kışın ısınmak için mangalların etrafında toplanılırdı.

İçme suyu serin kalsın diye toprak testilere ve küplere doldurulurdu. Her evin içinde çeşme bulunmazdı. Kullanma suyu bahçelerdeki tulumbalardan, sokaklara akan artezyenlerden temin edilirdi. İçme suyu ise köşe başlarındaki sokak çeşmelerinden taşınırdı.

Bahçeli evlerin uzak köşelerinde derme çatma tuvaletler bulunurdu. Bulaşık suları toprak yollarda küçük Menderes gibi kıvrıla kıvrıla akar, bazen sokakların arasından geçerek yolunu bulurdu.

Ve o sokakların kendine özgü bir sesi vardı…

Açık bir pencereden yükselen, önce hafifçe duyulup sonra bütün sokağa yayılan cızırtılı bir plak sesi:

“Kızım seni Ali'ye vereyim mi?”

Bir türkü, bir evin penceresinden çıkar, bütün mahalleye karışırdı. O günlerin hayatı belki bugünkü imkânlardan uzaktı ama kendine özgü bir sıcaklığı, bir komşuluğu, bir yaşanmışlığı vardı.

SÜMERBANK LOJMANLARINDA BAŞKA BİR HAYAT…

İşte bütün bu şartlar içinde biz kendimizi oldukça şanslı hissederdik.

Çünkü Sümerbank, yalnızca insanların çalıştığı bir fabrika değildi. Çalışanlarına ve ailelerine sunduğu yaşam koşullarıyla, döneminin çok ilerisinde bir sosyal yaşamın da adresiydi.

Fabrikanın yaptığı beton yollar üzerinde koşar, oynardık. Evlerimiz küçük olmasına rağmen adeta minik birer saraydı. Elektriğimiz, suyumuz, mutfağımız, tuvaletimiz vardı. Banyolarımızda bakır termosifoller bulunurdu.

Bugünün sıradan kabul edilen pek çok imkânı, o yıllarda birçok aile için henüz ulaşılması zor bir konfordu.

Üstelik içme sularımızı soğutmak için bile fabrikanın verdiği buzlardan yararlanırdık.

Düşünün; bir tarafta gaz lambasıyla aydınlanan, suyunu sokak çeşmesinden taşıyan, yemeğini bakır tencerede pişiren bir Nazilli…

Diğer tarafta düzenli yolları, elektriği, suyu, banyosu ve sosyal imkânlarıyla çalışanlarına çağdaş bir yaşam sunan Sümerbank lojmanları…

Aradaki farkı anlatmak için uzun uzun konuşmaya gerek yok.

Biz bunların hepsini çocukluğumuzda yaşadık, gördük ve hafızamıza kazıdık.

Bugün geriye dönüp baktığımda Sümerbank'a duyduğum sevginin yalnızca ailemin orada çalışmış olmasından kaynaklanmadığını daha iyi anlıyorum. O fabrika, çalışanlarına iş vermenin ötesinde, ailelerine de daha iyi bir hayat sunmuştu.

Bizim çocukluğumuz, oyunlarımız, komşuluklarımız, anılarımız ve hayata bakışımız o lojmanların arasında şekillendi.

Belki de bu yüzden Sümerbank bizim için hiçbir zaman yalnızca bir fabrika olmadı.Bir yanda eski Nazilli, diğer yanda Sümerbank'ın sunduğu ayrıcalıklı yaşam…

Yani, Sümerbank'ı seviyorsak sebebi var. ilhan ÖDEN

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder